İfade Edici Dil Bozukluğu — Çocuğum Anlıyor Ama Konuşamıyor
Çocuğun söylenenleri anladığı halde kendini ifade etmekte güçlük çektiği dil bozukluğu. Cümle kurma, kelime bulma ve düşünce ifadesinde gecikme. Erken müdahale ile çoğu çocukta yaşıt düzeyine ulaşma mümkün.
İfade edici dil bozukluğu nedir? Çocuğun anlama becerisi normal/yakın ancak konuşma, kelime bulma, cümle yapısı kullanma becerilerinde gecikme yaşadığı tablodur. 'Söylemek istiyor ama söyleyemiyor', 'kelime arıyor', 'kısa cümlelerle iletişim' yakınmaları tipiktir. Erken müdahale çok etkili.
Belirtileri
- Yaşıtlarına göre az kelime hazinesi (üretimde)
- Kısa, basit cümlelerle konuşma (2-3 yaşta tek kelime)
- Kelime bulma güçlüğü ('şey', 'işte' tıkaçları sık)
- Aynı kelimeyi tekrar tekrar kullanma
- Düşünceyi tam aktaramama, eksik cümle
- Hikaye anlatamama, olayı sıralayamama
- Yaşıt grubuyla iletişimde çekingen davranma
Nedenleri
- Beyinde dil üretim merkezlerinde gelişimsel gecikme
- Genetik yatkınlık (aile öyküsü)
- Erken çocuklukta yetersiz dil teşviki
- Eşlik eden çocukluk apraksisi (CAS) — motor sorun ek
- Otizm spektrum bozukluğu (bazı vakalarda)
- Bilinmeyen — vakaların büyük çoğunluğu idiopatik
Değerlendirme
- Aile öyküsü ve gelişim taraması
- Standart dil testleri (TEDIL, Peabody, MLU analizi)
- Konuşma örneği analizi (cümle uzunluğu, çeşitlilik)
- Anlama-ifade dengesi (alıcı normal, ifade düşük mü?)
- Eşlik eden tabloların değerlendirmesi
Terapi Yaklaşımı
- Kelime hazinesi genişletme: Tematik öğretim, kategoriler
- Cümle yapısı: Tek kelime → 2 → 3 → karmaşık cümle hiyerarşi
- Kelime bulma stratejileri: Kategori, semantic ilişki ipuçları
- Hikaye anlatım: Görsel destekli olay sıralama
- Soru sorma becerisi: Kim/ne/nerede üretimi
- Aile koçluğu: Hanen MTW, doğal dil teşviki
Yaş Gruplarına Göre Plan
| Yaş | Süre | Sıklık | Hedef |
|---|---|---|---|
| 2-4 yaş | 6-12 ay | Haftada 1-2 | İlk kelimeler, 2-3 kelimelik cümleler |
| 4-6 yaş | 6-9 ay | Haftada 1 | Karmaşık cümle, hikaye yapısı |
| 6-12 yaş | 4-8 ay | Haftada 1 | Akademik dil, yazılı ifade |
Sıkça Sorulan Sorular
Geç konuşma ile aynı mı?
Gecikmiş konuşma genel terim; ifade edici dil bozukluğu ise belirli klinik tanıdır. Gecikmiş konuşma 'bekleyelim geçer'le %60-70 kendiliğinden düzelir; ifade edici dil bozukluğunda terapi gerekir.
Çocuğum 'şey' diye konuşuyor, kelime bulamıyor
Klasik 'kelime bulma güçlüğü' belirtisi. İfade edici dil bozukluğunun yaygın bir özelliği. Semantic kategori çalışmaları ve görsel-ipucu stratejileri yardımcı olur.
Konuşmayı zorlasak öğrenmesi gerekmez mi?
Hayır — baskı genelde geri tepkiye yol açar. Doğal dil teşviki, model olma, taklit ve seçim sunma çok daha etkili. Hanen yaklaşımı bu prensipleri kullanır.
Randevu için Bize Ulaşın
Ücretsiz ön telefon görüşmesi · 10-15 dakika · Aynı gün yanıt