Alıcı Dil Bozukluğu (Receptive Language Disorder) Terapisi
Çocuğun söylenenleri anlamada güçlük çektiği dil anlama bozukluğu. Yönerge takibi, kelime tanıma ve kavram gelişiminde gecikme. Erken müdahale ile büyük çoğunluğunda belirgin ilerleme.
Alıcı dil bozukluğu nedir? Çocuğun kelimeleri, cümleleri ve yönergeleri anlamada yaşadığı güçlüktür. İşitme normal olabilir; ancak beyin söyleneni işleyip anlamada yavaştır. 'Beni duymuyor', 'yönerge takip etmiyor' yakınmaları tipiktir. Tek başına veya ifade edici dil bozukluğu ile birlikte görülebilir.
Belirtileri
- Yaşına uygun yönergeleri takip edememe (2 yaşında 1 basamaklı, 3 yaşta 2 basamaklı bekleniyor)
- İsim-fiil-sıfat kelimelerinde sınırlı kelime hazinesi
- Soru sözcüklerini (kim, ne, nerede, ne zaman) anlamada zorluk
- Hikaye dinlerken dikkati uzun sürmüyor
- Mecaz, espri, ima gibi soyut dili anlayamıyor
- Sınıfta yönergeleri kaçırıyor, akademik düşüş
- Sıklıkla 'ne dedin?' veya yanlış yanıt veriyor
Nedenleri
- Beyin gelişiminde dil bölgelerindeki gecikme
- Genetik yatkınlık (aile öyküsünde dil sorunları)
- İşitme problemi (geçirilmiş orta kulak iltihapları)
- Erken çocuklukta yetersiz dil maruziyeti
- Eşlik eden DEHB, otizm veya öğrenme güçlüğü
- Bilinmeyen nedenler — vakaların büyük bölümü idiopatik
Değerlendirme Süreci
- Aile öyküsü ve gelişim taraması (60-90 dk ilk seans)
- Standart dil testleri (TEDIL, TIFALDI, Peabody)
- İşitme testi yönlendirmesi (gerekirse KBB konsültasyonu)
- Anlama-ifade dengesi analizi
- Davranışsal gözlem (ortak dikkat, soruları yanıtlama)
- Yazılı rapor ve aile bilgilendirme
Terapi Yaklaşımı
- Yönerge anlama hiyerarşisi: 1 → 2 → 3 basamaklı yönergeler
- Kelime hazinesi: Tematik, görsel-destekli kelime kazandırma
- Soru türü çalışmaları: Kim/ne/nerede/ne zaman/neden
- Kavram gelişimi: Boyut, renk, miktar, mekan, zaman
- Hikaye dinleme: Görsel destekli, soru-cevap
- Aile koçluğu: Hanen It Takes Two to Talk yaklaşımı
Yaş Gruplarına Göre Terapi Planı
| Yaş | Süre | Sıklık | Hedef |
|---|---|---|---|
| 2-4 yaş | 9-15 ay | Haftada 1-2 | Temel anlama, basit yönergeler |
| 4-6 yaş | 6-12 ay | Haftada 1 | Karmaşık yönerge, kavram |
| 6-12 yaş | 6-9 ay | Haftada 1 | Akademik dil, hikaye anlama |
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuğum işitiyor ama anlamıyor mu?
Tam olarak. İşitme cihazları sesi alır, beyin sesi 'anlamlı bilgi'ye çevirir. Alıcı dil bozukluğunda beynin bu işlemi yavaş veya hatalı. İşitme testi mutlaka önce yapılmalı.
Otizmle karıştırılır mı?
Otizmde sosyal iletişim sorunu merkezdir; alıcı dil bozukluğunda anlama spesifik. Ancak otizmde alıcı dil de etkilenebilir. Multidisipliner değerlendirme önerilir.
Geç müdahale edersek olur mu?
Ne kadar erken, o kadar etkili. 2-5 yaş arası kritik dönem. Geç müdahalede iyileşme mümkün ancak süreç uzar; akademik başarısızlık riski artar.
Randevu için Bize Ulaşın
Ücretsiz ön telefon görüşmesi · 10-15 dakika · Aynı gün yanıt